Trefwoordenlijst

A

Aberrante expansie:Abnormale uitbreiding (uitzaaiing).

Accumulatie:Opeenhoping van bepaalde stoffen in sommige cellen.

Acute leukemie:Een levensbedreigend ziektebeeld waarbij in korte tijd (dagen tot weken) een snelle woekering van kwaadaardige leukemiecellen (blasten) de plaats inneemt van de normale bloedaanmaak.

Acute lymfatische leukemie (ALL):De onrijpe cellen die gaan woekeren zijn de cellen die zich als lymfocyten hadden moeten ontwikkelen. Ze verspreiden zich in het beenmerg, het bloed en in de lymfevaten en lymfeklieren en kunnen ook andere organen binnendringen. Bovendien verdringen ze de andere normale bloedcellen.

Acute myeloïde leukemie (AML):De onrijpe cellen die gaan woekeren zijn de cellen die bedoeld waren om zich tot granulocyten, rode bloedcellen (erytrocyten) of bloedplaatjes (thrombocyten) te ontwikkelen.
Afhankelijk van de soort cel die in aantal blijft toenemen, wordt AML onderverdeeld in 6 typen.

Affiniteit:De neiging tot met elkaar reageren van een aantal stoffen.

Angiosarcomen:De vaakste voorkomende kwaardaardige tumoren.

Apoptose: Natuurlijk celproces dat leidt tot afsterven van cellen die een afwijking vertonen en daardoor niet meer goed functioneren.

Aritmie:Ritmestoornis van het hart.

Ascites:Buikwaterzucht.

Aselect:Niet uitgekozen, willekeurig genomen

Atypisch:Zonder kenmerkende eigenschappen.

B

Bagatelliseren: minimaliseren

Beenmergpunctie: beenmerg voor onderzoek wegnemen

C

Cardiomegalie:Hartvergroting.

Cardiomyopathie:Ziekte van de hartspier

Cerebraal:De grote hersenen.

Cerebrovasculair accident: De medische term voor beroerte.

Chemotherapie:Behandeling van infecties, tumoren e.d. door middel van chemotherapeutica.

Cognitieve copingstrategieën:De verschillende manieren om om te gaan met de situatie in het denken.

Comorbiditeit:Het verschijnsel dat iem. aan meerdere chronische ziektes tegelijk lijdt.

Concessie aan de overlevingskans:Maatregelen waardoor de overlevingskans groter wordt.

Congestief harftalen: Een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om het bloed naar alle organen in het lichaam rond te pompen.

Consistent:Dicht, vast, samenhangend.

Coping:De manier waarop iemand met een probleem en gebeurtenissen omgaat.

Correlatie:Wederzijdse onderlinge betrekking.

Corticosteroïden: Hormonen die door de schors van de bijnier worden gemaakt.

Cytarabine:Medicijn vaak toegediend bij Leukemiepatiënten

Cytostatica:Een cytostaticum (meervoud: cytostatica) behoort tot de medicijnen die gebruikt worden bij de behandeling van kanker. Het toedienen van cytostatica wordt chemotherapie genoemd.

Cyanose:Blauwachtige verkleuring van de huid ten gevolge van een abnormaal hoog percentage aan hemoglobine in het bloed.

D

Decompensatio cordis:Een aandoening waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen om aan de behoeften van de weefsels te voldoen

Dexamethason: De werkzame stof in het Oradexon is dexamethason.

Diabetes mellitus: Ook suikerziekte. Chronische stofwisselingsstoornis van de pancreas (alvleesklier).

discrepantie: verschil

Dosisreductie:Vermindering van dosis medicijnen.

Downsyndroom (DS):Benoeming voor een vorm van idiotie of debiliteit, veroorzaakt door een chromosomale afwijking (t.w. de aanwezigheid van drie in plaats van twee gelijksoortige chromosomen in de celkern), waarbij de patiënten uiterlijk overeenkomsten vertonen met personen van het mongolide ras, zoals een klein rond hoofd en scheve oogleden.

Dyslipidemie: Veranderd gehalte aan lipiden in het bloedserum.

Dysplasie:Het zich ongewoon ontwikkelen en groeien van weefsel, misvorming.

Dyspneu:Kortademigheid, ademnood.

E

Echocardiografie:Een techniek waarmee door middel van gebruik van geluid met een zeer hoge frequentie beelden van het hart kunnen worden gemaakt

Effusie :Uitstroming.

Electieve behandeling: De behandeling die de voorkeur heeft.

Embolie:Verstopping van een bloedvat.

Etiologie: Leer der oorzaken.

Exclusiecriteria: Beschrijven de redenen waarom personen (patiënten) niet werden opgenomen in de studie.

F

Farmacodynamisch:Genezende werking betreffend.

faculteit: afdeling van universiteit.

Fibreus:Bindweefselachtig.

Fisher-exacttest: Wordt toegepast bij studies met kleine aantallen.

Foetaal:De foetus betreffend, van de vrucht.

G

Geïndiceerd:Aangewezen noodzakelijk,nodig geacht.

H

Hematologie: leer van het bloed

Hematopoëse:Vorming van bloedcellen.

Hemorragie:Toestand waarbij het bloed het vaatstelsel tijdens het leven verlaat.

Hepatomegalie:Leververgroting.

Hydrops foetalis:Fœtus met algehele vochtophoping.

Hypertensie: Hoge bloeddruk

I

Iatrogeen: Ontstaan van ziekte door een foutieve medische behandeling.

Immunofenotypering:De analyse van cellen op basis van flowcytometrie.
Flowcytometrie kent vele toepassingen waaronder het opsporen van kankercellen in bloed bij de diagnostiek van leukemie.

Inadequate:Niet passend, ongeschikt (synoniem: ongeschikt)

Incidentie:Frequentie waarmee zich iets voordoet, frequentie waarmee een bepaald ziektegeval optreedt.

Includeren:Omvatten, insluiten.

Inclusiecriteria: Beschrijven de voorwaarden waaraan personen (patiënten) moeten voldoen om opgenomen te worden in de studie. Deze criteria moeten bij het begin van de studie worden gedefinieerd.

Interne consistentie: Geeft aan in hoeverre verschillende items in een meetinstrument (zoals een test) die eenzelfde kenmerk beogen te meten, dat ook daadwerkelijk doen.

Innovatief:Een eerste commerciële toepassing van iets nieuws.

Intracardiaal:Binnenkant van het hart.

Intrathecale:Binnen de hersenvliezen of ruggemergvliezen.

K

Kinderoncologie:Leer, wetenschap van de gezwellen (tumoren) bij kinderen.

Klonale expansie:Uitbreiding via klonen van cellen.

L

Laminectomie:De benaming van een chirurgische ingreep waarbij de lamina (wervelboog) van een wervel verwijderd wordt.

Late-onset: Uitbreken van een ziekte, in dit geval pre-eclampsie of eclampsie.

LATER-poliklinieken: Doet onderzoek naar late effecten van kindertumoren.

Leptine: Een peptidehormoon met een molecuulgewicht van 16 kilo-Dalton.

Leukemische blasten:Blasten zijn onrijpe cellen. Bij Leukemie blijken de blasten zich te kunnen delen, maar ze hebben het vermogen tot rijping verloren.

lumbaalpunctie: ruggenmergvocht aftappen

Lymfoblasten:Een lymfoblast kan gezien worden als tussenvorm bij de ontwikkeling van lymfocyten.

M

Malaise:Gevoel van onwelzijn.

Maligniteit:Kwaadaardigheid.

Manifest: zich duidelijk vertonend

Mediastinale:Het gebied in het midden van de borstkas.

Meningeoom:Een langzaam groeiende hersentumor die gewoonlijk niet kankerachtig is

Metastatisch:Verplaatsing van een ziektestof naar een anders orgaan; daardoor ontstane uitzaaiing, bijgezwel.

Methotrexaat:Ook MTX genoemd. Een geneesmiddel dat het afweersysteem onderdrukt en ontstekingen remt.

Mors in utero:Sterfte van de foetus in de baarmoeder.

Mucositis:Slijmvliesontsteking.

Myxoma:Een tumor van primitief verbindings weefsel. Het komt het meest voor bij het hart, maar ook op andere plaatsen.

N

Neonaat:Pasgeborene.

Niet-invasieve:Alle ingrepen die niet als belastend voor de patiënt kunnen worden beschouwd.

Noduli:Kleine bultjes onder de huid op plaatsen van druk.

O

Obstructie:_Blokkeren.

Opiaat:Opium bevattend, pijnstillend geneesmiddel. (synoniem: slaapmiddel)

P

Pathognomonische verschijnselen:Kenmerkende verschijnselen, die alleen bij één bepaalde ziekte worden waargenomen.

Partieel:Gedeeltelijk.

Perifere bloed:Het bloed in de ledematen.

Pericard: Hartzakje.

Philadelphia-chromosoom:Een genetisch defect dat gevonden wordt bij patiënten met Chronische myeloïde leukemie.

Predictieve controle: Vooruitkijken naar het verloop van de ziekte door
gebeurtenissen te voorspellen en te trachten deze voor te zijn.

Prednison: Een dehydrogenated analoog van cortisol.

Predominantie:Overheersing, opperheerschappij.

premedische periode: periode voorafgaand aan medische hulp

Prevalentie: Het aantal gevallen van een bepaalde ziekte in een gemeenschap of gebied, dat er op een bepaald ogenblik is.

polikliniek:Inrichting waar niet-bedlegerige patiënten onderzocht en behandeld worden

postoperatieve: na een operatie optredend, voorkomend

Profylaxe: Voorbehoeding.

progressie: Vooruitstrevend, voortgaand

Prospectief: Vooruitziend

Protocol: Geheel van vastgelegde regels en afspraken op een bepaald gebied.

Pulmonaal:Met betrekking tot de longen.

R

Radiotherapie: Bestraling

Regressief gedrag: Gedrag dat terugkeert naar een eerder ontwikkelingsstadium.

Recidief:Terugkerende ziekte, of ziekteverschijnselen.

Remissie:Het (tijdelijk) wegblijven of verminderen van koorts of andere ziekteverschijnselen.

Resonantie:Gedwongen trillingen waarbij de aanstoot-frequentie dicht bij de eigenfrequentie ligt.

Respiratoir:Respiratoor, m.b.t. de ademhaling.

Retrospectief: Een terugblik op het voorbije werpend.

S

Sarcoom:Een kwaadaardige tumor van steun-en tussenweefsel of van de weke delen.

Separaat:Afzonderlijk

Sessiel:Vastzitten, vastgegroeid, onbeweegelijk.

Siblings: Alle broers en zussen met dezelfde ouders.

Solide kanker:(solide = vast, hecht, stevig) Abnormale celdeling in een bepaald orgaan zoals de long of darm.

Splenomegalie:Milt- vergroting.

Symptomatologie:Leer van de ziekteverschijnselen.

Syncope:Flauw vallen, lichte bewusteloosheid als gevolg van kortdurende hersenanemie door acute verlaging van de bloeddruk.

Systolische dysfunctie:Is een onvermogen van de bovendruk in het hart.

T

Tentatieve: proberend, in het proefstadium

Toxiciteit:Giftigheid.

Transiënte Leukemie (TL):Transiënte (voorbijgaande) Leukemie ontstaat meestal in de eerste 2 weken van de pasgeborene met Downsyndroom.

Transitie:Overgang.

Trombocytopenie:Symptoom dat er te weinig bloedplaatjes (trombocyten) in het bloed aanwezig zijn.

Tubereuze sclerose:Een aangeboren aandoening die wordt gekenmerkt door goedaardige gezwelletjes die zich allerlei weefsels kunnen ontwikkelen

V

Vascularisatie:Doorbloeding, de bloedvoorziening.

Ventrikel:Hersenkamer.

Voorlopercellen:Onrijpe en ongedifferentieerde cellen.

<<Welkomstpagina>>

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License